Απόψεις, ετσι ΑπΛα

Αντι - ποίησης Ρετάλια

• ο χρόνος είναι που γιατρεύει τις πληγές λένε, μα ο χρόνος είναι που σκοτώνει δεν το λένε. 

• οχι, καμμιά ευχή δεν κάνω, αφου στον "καιάδα των ευχών" καταλήγουν ολες.                

• όλα αλλάζουν στο πέρασμα του χρόνου. Μόνο οι αδυναμίες μένουν αναλλοίωτες με την δύναμη που έχουν.

• αν κοιτάς το δένδρο θα χάσεις το δάσος μας είπαν, και έτσι χάσαμε το δένδρο που είχαμε χαράξει  μια καρδιά και τ΄ όνομα μας.

• πόσο λυπάμαι την υπομονή. Μόνη της θα πεθάνει, χωρίς ούτε μια συνώνυμη λέξη στο πλευρό της

• μια λευκή σελίδα σου έδωσα με το ποίημα που έγραψα για σένα 

• τι να γράψεις για το φεγγάρι, τόσα ποιήματα, τόσοι στίχοι, τόσα τραγούδια, μα ούτε μια λέξη για την σκοτεινή πλευρά του.

• τα γραπτά μένουν, γι' αυτό κάθε φορά που λες  "σ αγαπώ",  να μου το γράφεις. θα σου δίνω εγώ χαρτί και μολύβι.

• η αληθινή αγάπη είναι η λελογισμένη αγάπη, ψέλλισα, σε ένα νεκροταφείο ερωτευμένων.

• μην δυσφημείς τον έρωτα σου με τον να τον διαφημίζεις.

• αν δείτε μια αχτίδα σκότους στο φως, μην φοβηθείτε, τα γνήσια αισθήματα σας είναι.

• υπομονή και συνήθεια είναι που υπογράφουν τον θάνατο σου

• όσο  περήφανος ήμουν για το όχι που είπα, άλλο τόσο ντράπηκα όταν με κοίταξε το ναι.

• τι ηλίθιο χαμόγελο είναι αυτό, είπε η σοβαρότης  και ζωγράφισε χαμόγελα στα πρόσωπά μας

• συναντήθηκαν μετά από πολλά χρόνια και αυθόρμητα έπεσε η μία στην αγκαλιά της άλλης.  Αραγε τι  να έλεγαν ψιθυριστά και γελούσαν η ηθική με την ανηθικότητα;

• μα με συμπονάς  και με συλλυπάσαι, δεν μ' αγαπάς,  του απάντησε όταν της ψιθύριζε πόσο πολύ την αγαπά.

• υποκρίθηκα ότι σε πίστεψα από αγάπη, για να αισθάνεσαι εσύ καλά με τα ψέματα σου

• πίστευα ότι δικαιολογήθηκα τόσο καλά ώστε δεν κατάλαβα πως τόσην ώρα την απολογία μου έκανα.

• γύρω από τον εαυτό της περιστρέφεται η Γη και εσύ πιστεύεις αλήθεια ότι  περιστρέφεται ο κόσμος γύρω σου; 

• ζήσε την στιγμή της ζωής σου. Είναι αμέτρητες οι στιγμές που το στίγμα τους αφήνουν για να την σκοτώσουν.

• μα πιο πολύ τα "αμοιβαία" αισθήματα φοβάμαι.

• πυκνή ομίχλη καλύπτει πάντα τις κορυφές βουνών από ελπίδες.      

"..ο Πλάτων επινόησε τον όρο «ρήτορας» για να δείξει τη διαφορά ανάμεσα στον ρήτορα που χρησιμοποιεί τον λόγο για το συμφέρον του, από τον φιλόσοφο που χρησιμοποιεί τον λόγο για να ανακαλύψει την αλήθεια. Στην πρώτη περίπτωση ανήκουν οι δημαγωγοί, δηλαδή ρήτορες που κολακεύουν το κοινό τους. Τέτοιοι ήταν, λέει ο Πλάτων, όλοι οι πολιτικοί της Αθήνας, ακόμα κι ο Περικλής"

Για να επιστρέψουμε στο σήμερα...

1. Είναι πράγματι εντυπωσιακή η ευκολία, η ταχύτητα και η σιγουριά με την οποία ο καθένας μας παρουσιάζει για το ίδιο θέμα, για το ίδιο γεγονός, για το ίδιο πρόβλημα, κοινωνικό , πολιτικό, οικογενειακό, μια εκ διαμέτρου αντίθετη εκδοχή, μια δική του αλήθεια.

2. Είναι  πράγματι απίστευτη η άνεση με την οποία ο καθένας μεταθέτει την συζήτηση από τον πυρήνα στην περιφέρεια, μετατρέπει περίτεχνα το άσπρο σε μαύρο, την ανατολή σε δύση και την μέρα σε νύχτα, έτσι απλά , χωρίς ντροπή, σε μια τέλεια ερμηνεία ενός ρόλου αυτοεπιβεβαίωσης που τον κάνει να αισθάνεται ήρεμος και ικανοποιημένος στην δική του πραγματικότητα.

Θέλετε παραδείγματα ;

Αν αντέχετε παρακολουθήστε λίγο συνεδρίαση της βουλής  η ακόμη καλύτερα κάποιας υποεπιτροπής. (βάλτε το κανάλι της βουλής και θα βρείτε σίγουρα κάτι).  Ακούστε συζητήσεις σε καφετέριες, στον δρόμο, στο λεωφορείο, στο σπίτι,  παντού.  

Ας πάμε πάλι πίσω στους κληροδότες.

1. Στον Μενέξενό του, ο Πλάτωνας εμπαίζει τους Αθηναίους για τους επικήδειους λόγους τους. Επικρίνει την ανειλικρίνεια, τις κοινοτοπίες, το πομπώδες ύφος, τη συμβατική και μηχανιστική διάρθρωση αυτού του είδους λόγου. 

Σας θυμίζει τίποτε αυτό; Και όχι μόνο σε επικήδειους.

"Και τόσο όμορφα επαινούν, ώστε, αποδίδοντας

στον καθένα προτερήματα πού έχει άλλα και προτερήματα πού στερείται, 

στολίζοντας τα με πολύ ωραίες λέξεις, μας μαγεύουν την ψυχή.

(οι ούτως καλώς έπαινοΰσιν ώστε καί τα

προσόντα καί τα μή περί έκαστου λέγοντες, κάλλιστα πως 

τοις όνόμασι ποικίλλοντες, γοητεύουσιν ημών τάς ψυχάς) 

και κάθε φορά μένω ακίνητος στο άκουσμα και τη μαγεία 

των λόγων, θαρρώντας πώς μονομιάς έγινα ψηλότερος και

γενναιότερος και ωραιότερος (και εκάστοτε έστηκα άκροώμενος  

καί κηλούμενος, ηγούμενος έν τω παραχρήμα μείζων καί γενναιότερος

καί καλλίων γεγονέναι.)

Τόσο δυνατά καρφώνονται και αντηχούν στ' αφτιά μου τα λόγια και ή φωνή

τού ρήτορος, ώστε μόλις την τέταρτη ή την πέμπτη μέρα ξαναθυμάμαι τον εαυτό

 μου και συνειδητοποιώ πού βρίσκομαι.

"Ως την ώρα εκείνη μόνο πού δεν πιστεύω Ότι κατοικώ στα νησιά

των Μακάρων τόσο επιδέξιοι είναι oi ρήτορες μας.

(Καί μοι αύτη ή σεμνότης παραμένει ημέρας πλείω ή τρεις- ούτως έναυλος ό λόγος  

τε καί ô φθόγγος παρά τού λέγοντος ενδύεται εις τά ώτα,

ώστε μόγις τετάρτη ή πέμπτη ημέρα άναμιμνήσκομαι έμαυτοϋ

καί αισθάνομαι οϋ γής είμι, τέως δε οΐμαι μόνον ούκ έν μακά-

ρων νήσοις οίκεΐν- ούτως ήμΐν ol ρήτορες δεξιοί είσιν.)"

Δυστυχώς  σήμερα δεν υπάρχει ούτε για μια στιγμή συνειδητοποίηση του που βρισκόμαστε.

2. Στον διάλογο Φαίδρος του Πλάτωνα, ο Σωκράτης συζητεί με τον νεαρό μαθητή του Φαίδρο, ορίζει τη ρητορική ως είδος καθοδήγησης μέσω του λόγου. Ο ρήτορας οφείλει να γνωρίζει τη σύνθεση του ακροατηρίου του ώστε να προσαρμόζει τον λόγο του και να μιλάει κατευθείαν στην ψυχή τους. Όσα λέει πρέπει να είναι αληθοφανή για να μπορέσει να πείσει.  

Ξανά  στο σήμερα. 

Αυτό καταφέραμε.  ΑΛΗΘΟΦΑΝΗ είναι τα πάντα για να είμαστε όλοι ικανοποιημένοι.

Να και άλλα δυο σημαντικά "οφέλη" για την ρητορεία που κληρονομήσαμε. 

Σύμφωνα με κάποιους συγγραφείς η ρητορική γεννήθηκε στη Σικελία στις αρχές του 5ου αι. π.Χ. λόγω των δικαστικών υποθέσεων που προέκυψαν μετά την πτώση του τυραννικού πολιτεύματος.

Ωστόσο, η άνθησή της ευνοήθηκε από τους δημοκρατικούς θεσμούς και την πνευματική ζωή της Αθήνας όπου είχαν συγκεντρωθεί οι Σοφιστές, δεξιοτέχνες και δάσκαλοι του λόγου.

 Ο πιο σπουδαίος, ο Γοργίας, έγραψε το Εγκώμιο της Ωραίας Ελένης που θεωρείται το πρώτο κείμενο ρητορικής.

Σ’ αυτό ο Γοργίας υπερασπίζεται την Ελένη με το επιχείρημα ότι δεν φταίει αυτή που εγκατέλειψε τον σύζυγό της αλλά η πειθώ των λόγων ενός άλλου άνδρα: «ο λόγος είναι μεγάλος δυνάστης που επιτελεί τα πιο θεϊκά έργα».

«Ὁ λόγος δυνάστης μέγας ἐστίν» 

 Η Ελένη  έκανε όσα έκανε είτε από θέλημα της Τύχης και απόφαση των θεών και της Ανάγκης προσταγή είτε επειδή αρπάχτηκε με τη βία είτε πείστηκε με λόγια είτε επειδή από τη θωριά ερωτεύτηκε . Αν ήταν ο λόγος που την έπεισε και εξαπάτησε την ψυχή της, ούτε σε αυτή την περίπτωση είναι δύσκολη η υπεράσπιση και η ανασκευή της κατηγορίας  Ο λόγος είναι ένας μεγάλος δυνάστης, που ενώ έχει το πιο μικρό και αφανές σώμα, επιτελεί τα έργα τα πιο θεϊκά· γιατί μπορεί και το φόβο να σταματήσει και τη λύπη να διώξει και χαρά να προκαλέσει και τον οίκτο να αυξήσει. Πόσοι δεν έχουν πείσει  ή δεν πείθουν τόσους και τόσους για τόσα πράγματα, πλάθοντας έναν ψευδή λόγο!  Ποια αιτία λοιπόν μας εμποδίζει να θεωρήσουμε ότι η Ελένη ήρθε στην Τροία χωρίς τη θέλησή της, το ίδιο όπως αν αρπάχτηκε από απαγωγέων τη βία; Αφού η επίδραση της πειθούς , αν και δεν έχει του εξαναγκασμού τη μορφή , έχει την ίδια με αυτόν δύναμη.

(Γοργίας, Ἑλένης Ἐγκώμιον, 1, 6-8 και 11-12

 Σκοπός του Γοργία είναι όχι μόνο να δείξει ότι διδάσκει τον τρόπο να χρησιμοποιεί κάποιος τη ρητορική προς όφελός του και μάλλον αδιαφορώντας για τις ηθικές συνέπειες.  αλλά και να εξηγήσει γιατί ο λόγος έχει αυτή την δύναμη.

"Πόσοι δεν έχουν πείσει ή δεν πείθουν τόσους και τόσους για τόσα πράγματα, πλάθοντας έναν ψευδή λόγο! Γιατί αν οι πάντες είχαν για τα πάντα, μνήμη για τα περασμένα, συνείδηση για τα παρόντα και πρόγνωση για τα μελλοντικά, ο λόγος δεν θα εξαπατούσε έτσι" (ὅσοι δὲ ὅσους περὶ ὅσων καὶ ἔπεισαν καὶ πείθουσι δὲ ψευδῆ λόγον πλάσαντες. εἰ μὲν γὰρ πάντες περὶ πάντων εἶχον τῶν ‹τε› παροιχομένων μνήμην τῶν τε παρόντων ‹ἔννοιαν› τῶν τε μελλόντων πρόνοιαν, οὐκ ἂν ὁμοίως {ὅμοιος ἦν ὁ λόγος} ἠπάτα.)

Στον Γοργία βρίσκουμε την καρδιά του προβλήματος.

Δεν είμαστε τίποτε άλλο παρά "Ελενες" που δεν φταίμε γιατί κάποιος άλλος η κάτι άλλο φταίει. 

Έχουμε στο DNA μας την ρητορική και την χρησιμοποιούμε προς ίδιον όφελος αδιαφορώντας για τις ηθικές συνέπειες γιατί δεν έχουμε μνήμη για τα περασμένα και συνείδηση για τα παρόντα. (για πρόγνωση αφήστε καλύτερα...) 

Τελικά είδατε  που  δεν φταίμε;  το DNA φταίει.